پروژه های زیست محیطی

 

1-    طرح "مرتع‏داری مشارکتی در ارتفاعات بزقوش با مشارکت جوامع محلی":

      این طرح، طی سال‏های 1381 تا 1383 در قالب کمک‏های کوچک تسهیلات محیط زیست جهانی برنامه عمران ملل متحد (UNDP/GEF/SGP) در چهار روستا از توابع شهرستان میانه، آذربایجان شرقی در دامنه جنوبی رشته‏کوه بزقوش، به روش «مدیریت مشارکتی» به اجرا درآمد. هدف کلی این طرح، اصلاح و ترویج روش‏های بهره‏برداری از مراتع و مدیریت مراتع کوهستانی ییلاقی منطقه بزقوش به منظور حفاظت از تنوع زیستی از طریق مشارکت جامعه محلی و همیاری کلیه گروه‏های ذینفع بود. از جمله دستاوردهای این طرح می‏توان به: 1- ظرفیت‏سازی در منطقه خصوصاً در بین چهار روستای طرح 2- افزایش حساسیت در جامعه محلی، روستاییان، دستگاه‏های دولتی محلی و دانش‏آموزان نسبت به اهمیت منابع طبیعی، مراتع و نقش و اهمیت کوهستان در معیشت آنان 3- مشارکت سازمان‏های دولتی منطقه در پیشبرد طرح 4- مورد توجه قرار گرفتن منطقه بزقوش به عنوان یک منطقه کوهستانی دارای ارزش‏های ویژه اکولوژیکی 5- تهیه نقشه پوشش گیاهی و اطلاعات منطقه 6- جلب اعتماد جوامع محلی و بخش‏های دولتی و فراهم شدن زمینه مناسب برای اجرای طرح‏های مشارکتی در خصوص مدیریت و بهره‏برداری پایدار از مراتع کوهستانی و 7- ایجاد بستری برای ترویج سیستم‏های مرتع‏داری، ایجاد مراتع مصنوعی، کشت علوفه در مزرعه و رعایت اصول دام- کشت- مرتع اشاره نمود.

 

2-    طرح "حفظ سلامت اکوسیستم مرتعی منطقه‌ کوهستانی بزقوش با مشارکت جوامع محلی":

      این طرح از ابتدای سال 1385 در ناحیه جنوبی رشته‌کوه بزقوش واقع در استان آذربایجان شرقی، شهرستان میانه آغاز گردید. همزمان با ارایه طرح، یک سازمان محلی با حضور تعدادی از ساکنان روستاهای منطقه و فعالان طرح قبلی تأسیس شد و فعالیت‌های پیش‌بینی‏شده در دستور کار قرار گرفت. اهداف اصلی این طرح عبارت بود از: شناسایی گونه‌های گیاهی منطقه بزقوش، تهیه نقشه‌های برد و گونه‌های شاخص مرتعی روستای ورنکش. همچنین با توجه به تمایل برخی از اهالی روستای ورنکش به جمع‌آوری مواد زائد و پاکسازی روستا، پس از جلب نظر مساعد دفتر SGP (حمایت‌کننده مالی طرح در تهران)، جمعآوری مواد زائد و پاکسازی نیز به عنوان یکی دیگر از اهداف طرح در نظر گرفته شد که دستاورد این بخش از طرح میتواند به عنوان الگوی مدیریت پسماند مواد زائد جامد روستایی در دیگر مناطق کشور ارایه گردد. در پایان این طرح، ورنکش به عنوان یکی از روستاهای پایلوت طرح ساماندهی زباله روستایی در کشور از سوی سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها انتخاب شد.

 

3-    طرح "توانمندسازی جامعه محلی با تکیه بر ایجاد معیشت های جایگزین":

      این طرح به دنبال طرح‏های قبلی در منطقه بزقوش از زمستان 1388 تا بهمن ماه 1389با مرکزیت روستاهای خلیفه‏لو و چرن واقع در بخش کندوان از توابع شهرستان میانه با دو هدف تکمیل مطالعه فلور بزقوش و ایجاد معیشت جایگزین در قالب کمک‏های کوچک محیط زیست جهانی با همکاری مؤسسه حفظ و حراست از محیط زیست آق‏داغ (مؤسسه بزقوش) به اجرا درآمد.

      در طول این طرح، حدود 600 گونه گیاهی شناسایی و نمونه‏برداری شد که با احتساب 700 گونه نمونه‏برداری‏شده در طرح قبلی، در مجموع بالغ بر 1300 گونه از جنس‏های مختلف، متعلق به حدود 100 تیره گیاهی از منطقه بزقوش شناسایی گردید. در نتیجه تلاش مجریان طرح و بازدیدهای مکرر از مناطق دور و نزدیک و نقاط صعب العبور بزقوش، پوشش گیاهی منطقه به طور کامل مورد مطالعه و شناسایی قرار گرفت که نتایج به دست آمده را می‏توان به حق «فلور بزقوش» نام نهاد. دستاوردهای حاصله از این مطالعه در کتابی تحت عنوان «پوشش گیاهی بزقوش، همراه با معرفی گونه‏های جدید» به چاپ رسیده است. ترویج زنبورداری اصولی و تشکیل صندوق خرد روستایی نیز از دیگر دستاوردهای این طرح در بخش ایجاد معیشت جایگزین بود.

 

4-    طرح "مطالعات ساماندهی مسیر بوستان جمشیدیه تا پناهگاه کلکچال":

     این طرح از سال 1387 تا 1388 با هدف ارتقای فرهنگی گردشگران، کوهنوردان و دیگر ذینفعان، حفظ و بازسازی محیط طبیعی کوهستان و ایمنی مسیر با همکاری شهرداری منطقه یک تهران به اجرا درآمد.

 

5-    طرح "ایستگاه‏های دوستداران کوهستان":

      این طرح با هدف ارتقای سطح آگاهی‌های زیست‌محیطی گردشگران و کوهنوردان، کاهش رهاسازی زباله در کوهستان و آشنا نمودن گردشگران با اثرات بقایای زباله‌های تجزیه‌نشدنی، کمک به حفظ پوشش گیاهی و جلوگیری از تخریب آن در مبادی اصلی چهار روددره درکه، دربند، کلکچال و دارآباد از سال 1387 تا 1391 با همکاری ناحیه ویژه کوهستان شهرداری منطقه یک به اجرا درآمد.

 

6-    طرح "آموزش رابطین کوهستان مناطق 22 گانه شهرداری تهران":

      این طرح با هدف تشویق گردشگری مسئولانه در بین گردشگران و کاهش اثرات زیست محیطی و اجتماعی ناشی از حضور روزافزون آنان در طبیعت، با همکاری ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری برای مناطق 22 گانه تهران به طور هفتگی و جداگانه در سال 1389 اجرا گردید.

 

7-    طرح "بررسی وضعیت ایمنی مسیرهای کوهنوردی مشرف به شهرداری منطقه یک تهران، شناسایی نقاط پرخطر و ارائه راهکارهای مناسب"

       استقبال عمومی از روددره ها و ارتفاعات شمال تهران که کوه های توچال نیز نامیده می شود در سال های اخیر افزایش چشمگیری داشته است به طوری که در روزهای آخر هفته، ده ها هزار نفر از سنین مختلف و از نقاط دور و نزدیک به دره ها و ارتفاعات این رشته کوه روی می آورند. با افزایش استقبال از این منطقه کوهستانی، هر ساله به ویژه در فصل تابستان و زمستان، شاهد بروز حوادث گوناگون از جمله سقوط از صخره، گم شدن در طوفان، سرمازدگی و گرفتار شدن در بهمن هستیم. 

       هدف از اجرای این پروژه، شناسایی عوامل و ریشه های حوادث در ارتفاعات توچال و ارائه برنامه ایمن سازی مسیرهای کوهنوردی به منظور کاهش و جلوگیری از حوادث مرتبط با کوهستان بوده است. این پروژه در طی سال های 89 و 90 توسط انجمن حفظ محیط کوهستان انجام و نتایج آن به ناحیه ویژه کوهستان ارائه شد.

 

 

8-    طرح "مدیریت یکپارچه منابع طبیعی در شهرستان بهاباد یزد با رویکرد مشارکتی":

      پروژه بین‌المللی منارید در چارچوب برنامه توسعه پایدار در هفت کشور خاورمیانه و شمال افریقا و از جمله ایران در حال اجراست. طرح منارید بر مشارکت جوامع محلی در برنامه‌ریزی، اجرا و پایش فعالیت‌های توسعه‌ای در روستا توجه دارد. لذا به منظور ظرفیت‌سازی در سطح محلی، درگیر نمودن جوامع محلی در مدیریت منابع طبیعی و کاهش وابستگی معیشت مردم به منابع، انجمن حفظ محیط کوهستان در چهار روستای پایلوت شهرستان بهاباد، در سال 91 تا 92 در استان یزد وارد فعالیت شد. از دستاوردهای این پروژه می‌توان به صندوق زنان در راستای تقویت بدنه گروه توسعه روستا و ... اشاره نمود. مستندسازی دانش بومی، برگزاری کارگاه‌های آموزشی و همکاری در PGIS از جمله فعالیت‌های صورت‌گرفته در این پروژه بود.

 

 

 

 

بازگشت